Afval wordt grondstof


Veel materiaalstromen bevatten grondstoffen die opnieuw kunnen gebruikt worden voor andere producten. Een doorgedreven selectieve inzameling en zuivere scheiding zorgt voor een betere recyclage en betere kwaliteit van het product.

Afvalbeleid wordt materialenbeleid

Het Vlaamse afvalbeleid is inmiddels omgevormd tot een 'materialenbeleid' en focust op een duurzaam beheer van materiaalkringlopen. Door afgedankte producten in te zetten in de kringloop, moeten er minder grondstoffen aan de natuur onttrokken worden. Een product wordt pas afvalstof als het niet meer kan worden gebruikt als grondstof voor andere producten. Daarom is goed sorteren van 'afval' of 'materiaalstromen' belangrijk. Hoe meer materiaal - en hoe minder 'afval' - hoe beter. Bovendien, hoe zuiverder de materiaalstroom, hoe beter de recyclage en hoe meer garantie op betere kwaliteit van het product.

De recyclage bepaalt waarom iets in in een specifieke zak of container mag. Hieronder een overzicht van enkele selectief ingezamelde materiaalstromen.

   Groenafval uit de tuin

Snoeihout en tuinafval worden op de IVM-groencomposteringsinstallatie omgezet tot een waardevolle bodemverbeteraar. Het compost draagt het Vlaco-kwaliteitslabel en is onder meer geschikt voor toepassingen in de (moes)tuinaanleg en de aanmaak van potgrond.

   Gft-afval

Het groente-, fruit- en tuinafval dat in de gemeenten De Pinte, Nazareth, Merelbeke en Zulte aan huis wordt opgehaald wordt in een vergistingsinstallatie omgezet tot biogas dat wordt omgezet tot energie en warmte. Als restproduct blijft compost over.

   Klein gevaarlijk afval (KGA)

Na sortering in een overslagstation worden deelstromen uit het KGA door gespecialiseerde bedrijven opgehaald. Er wordt flink wat gerecycleerd (bv. zilver uit RX foto's, kwik uit thermometers, lood en zuren uit accu's, na het reinigen van verfblikken wordt het metaal gesmolten en aangewend in de metaalindustrie ...). Wat niet gerecycleerd kan worden, wordt op hoge temperaturen verbrand.

   Gebruikte frituuroliën en -vetten

Het merendeel van de ingezamelde frituuroliën en -vetten wordt verwerkt tot biodiesel. Ook worden ze ingezet om groene energie op te wekken of als grondstof voor nieuwe producten (kaarsen, smeermiddelen, zepen, ...).

   Papier en karton

Papier en karton wordt overgeslagen en nadien in bulk overgebracht naar de papierfabriek, waar het wordt gesorteerd op kwaliteit. Het karton gaat naar een aparte verwerkingsinstallatie (bv. voor de productie van verpakkingsdozen); het papier wordt verder verwerkt in de papierfabriek. Door papier te mengen met water ontstaat pulp. Alle ongewenste bestanddelen zoals lak, nietjes, plastic en touw worden uit de pulp verwijderd. Voor de productie van bepaalde papiersoorten wordt de pulp ontinkt en gebleekt. De pulp wordt achtereenvolgens ontwaterd, geperst en gedroogd. Hierna volgen diverse afwerkingen, afhankelijk van het type papier.

   Plastic flessen & flacons, metalen verpakkingen, drankkartons (PMD)

In een sorteercentrum worden de 'P', 'M' en 'D'-fracties van elkaar gescheiden. De deelstromen worden in balen geperst en naar verwerkingsfirma's gebracht:

Plastic flessen en flacons: worden gewassen en vermalen tot schilfers, granulaten of poeders. Ze worden grondstof voor fleece sjaals, pulls, rioolbuizen, plastic folies, nieuwe flessen/flacons.
Metalen verpakkingen: het staal wordt gesmolten en is onmisbaar bij de productie van nieuw staal. Ijzer en aluminium zijn op deze manier eindeloos recycleerbaar. Ze vinden toepassingen in de auto- en bouwindustrie, de productie van nieuwe verpakkingen.
Drankkartons: de papiervezels worden van de overige bestanddelen gescheiden. Enkele toepassingen: toiletpapier, papieren zakken, briefpapier.

   Afgedankte elektrische en elektronische apparaten (AEEA)

De apparaten worden gesorteerd in 6 fracties en op een ecologische manier ontmanteld. De schadelijke stoffen worden gescheiden en verwerkt in gespecialiseerde bedrijven. Uit de herwonnen materialen (ferrometalen, non-ferrometalen, plastics en glas) worden nieuwe producten vervaardigd.

   Batterijen en zaklampen

Deze worden gesorteerd en gecontroleerd op afmetingen, gewicht en magnetisch veld. Volgens de chemische samenstelling worden ze opgedeeld in verschillende stromen (alkaline, zink-carbon, lithium, enz.). Elke stroom wordt door een gespecialiseerde verwerker gerecycleerd.

   Harde plastics

Na sortering wordt het plastic gegranuleerd tot korrels die dienen als secundaire grondstof voor de productie van nieuwe plastic producten.

   Hol glas (verpakkingsglas)

Het glas wordt naar een sorteer- en zuiveringsinstallatie gebracht waar men de onzuiverheden verwijdert. Nadien wordt het glas op de juiste scherfgrootte gebroken. De ferrometalen worden verwijderd via magneten, de non-ferrometalen via wervelstroomscheiders. De zuivere glasscherven worden gesmolten in ovens. Daarna krijgen ze een nieuwe vorm en een nieuwe bestemming.

   Vlak glas

Gerecycleerde glasscherven worden gebruikt in nieuwe glasproducten zoals isolatiematerialen (glaswol, schuimglas) en holglas (voornamelijk flessen en bokalen). Glasscherven worden ook steeds meer gebruikt om nieuw vensterglas te maken. Fijn gemalen poeder van glasafval wordt ook gebruikt in verven en in schuurpapier.

   Hout

Houtafval wordt gesorteerd. Hout dat in aanmerking komt voor hergebruik wordt gebruikt als grondstof in de houtvezelplatenindustrie. Het overige houtafval wordt aangewend als energiebron in een industriële verbrandingsinstallatie.

   Isomo (EPS)

Isomo wordt vermalen tot korrels die een nieuwe toepassing vinden (bv. korrels in zitzak) of verder verwerkt worden in isolatiemateriaal (isolatieplaten, isolatiebeton of isolerende chips).

   Metalen

Metaalafval wordt gesorteerd in ferro- en non-ferrometaal. Daarna wordt het metaal verkleind en in de staalfabriek of de non-ferrofabriek hersmolten tot nieuw metaal dat kan worden gebruikt als secundaire grondstof in o.a. de auto- en bouwindustrie.

   Steenpuin

Het steenpuin wordt gesorteerd in verschillende deelstromen die nadien worden gebroken, geplet en gemalen. Het zuiver steenpuin wordt gekeurd om de Copro- of Certripro-certificering te verkrijgen; dit label garandeert milieuvriendelijkheid en kwaliteit. Het materiaal kan nadien gebruikt worden in de wegenbouw en de bouwsector.

   Textiel

De inhoud van de textielcontainer wordt gesorteerd volgens bruikbaarheid en soort. Het bruikbare textiel komt voornamelijk terecht op de tweedehandsmarkt. Wat niet herbruikbaar is wordt gerecycleerd (vervezeling tot vulmateriaal, vilt, vloerbedekking ...). Het residu wordt verwerkt in een afvalenergiecentrale.

   En wat met het restafval?

Alles wat niet recycleerbaar of herbruikbaar is en niet apart wordt ingezameld, is restafval. Het wordt ingezameld via de restafvalophaling aan huis of - voor grote stukken - de inzameling van grofvuil via de recyclageparken of inzameling aan huis op afroep en tegen betaling. Restafval wordt in de afvalenergiecentrale van de IVM verwerkt met energetische valorisatie. Hierbij wordt elektriciteit opgewekt, goed voor het jaarlijks verbruik van om en bij de 13.000 gezinnen.